مقدمه
در بررسی سناریوهای آخرالزمانی و نبردهای نهایی حق و باطل، متون مقدس اسلامی کدهایی راهبردی برای بقا، نجات و پیروزی جبهه حق ارائه میدهند. یکی از کلیدیترین این کدهای استراتژیک، آیه ۶۰ سوره انفال است: وَأَعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍ وَمِنْ رِبَاطِ الْخَيْلِ تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُمْ(و هر چه در توان داريد از نيرو و اسبهاى آماده بسيج كنيد، تا با آن دشمن خدا و دشمن خودتان را بترسانيد).این آیه نه تنها یک دستورالعمل نظامی برای صدر اسلام، بلکه یک دکترین جامع برای دوران غیبت و سناریوهای آخرالزمانی است. در این مقاله بررسی میکنیم که چرا در نبردهای نهایی، تنها جریانهایی نجات مییابند که به حقیقت این آیه عمل کرده باشند و چرا تکیه بر ثروتهای ناپایدار بدون تولید قدرت درونزا منجر به فروپاشی خواهد شد.
۱. مفهومشناسی «قُوَّة» در هندسه آخرالزماندر آیه شریفه، کلمه «قُوَّة» به صورت نکره نامعین و عام آمده است که نشاندهنده گستردگی آن است. در تفسیر این آیه، قدرت تنها به معنای انباشت سلاح نیست. جریانهایی که در آخرالزمان نجات مییابند، باید مؤلفههای زیر را دارا باشند:
قدرت نظامی و بازدارندگی (تُرْهِبُونَ بِهِ)؛ هدف از تولید قدرت، ایجاد رعب در دل دشمنان است تا مانع از وقوع جنگ شود (بازدارندگی فعال).
قدرت علمی و تکنولوژیک؛ در دنیای مدرن، ابزار آمادگی تغییر کرده است. جامعهای که از نظر علمی وابسته باشد، در نبرد آخرالزمان محکوم به شکست است.قدرت اقتصادی و استقلال؛ وابستگی به اقتصاد تکمحصولی مانند نفت و واردات تمام نیازها از بلوکهای قدرت جهانی، نقطه مقابل «وَأَعِدّوا» است.قدرت معنوی و ایدئولوژیک؛ روایات اسلامی تاکید دارند که سلاح به تنهایی نجاتبخش نیست، بلکه ایمان کاربرِ سلاح است که در نبرد نهایی تعیینکننده است.
۲. تقابل قدرت درونزا و قدرت عاریتی در سناریوهای نهاییدر تحلیلهای آخرالزمانی، جوامع به دو دسته تقسیم میشوند:
جوامع با قدرت درونزا؛ این جوامع با تحمل تحریمها، فشارها و سختیها، بر اساس آیه شریفه به تولید علم، فناوری و تجهیزات دفاعی بومی پرداختهاند.
جوامع با قدرت عاریتی (وابسته)؛ جوامعی که با اتکا به ثروتهای مادی، امنیت و سلاح خود را از قدرتهای استکباری خریداری میکنند.
چرا جوامع وابسته در آخرالزمان آسیبپذیرند؟در سناریوهای نبرد نهایی مانند نبردهای پیش از ظهور یا خروج سفیانی در روایات، نظم نوین جهانی دچار فروپاشی میشود. قدرتهای استکباری که تا پیش از آن حامی جوامع دارای قدرت عاریتی بودند، برای بقای خودشان، متحدانشان را رها میکنند. از منظر قرآنی، کسانی که به جای خداوند و توانمندی درونی، به قدرتهای استکباری تکیه کنند، مصداق آیه عنکبوت هستند:
مَثَلُ الَّذِينَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ أَوْلِيَاءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوتِ اتَّخَذَتْ بَيْتًا وَإِنَّ أَوْهَنَ الْبُيُوتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوتِ (سوره عنکبوت، آیه ۴۱). بنابراین، در روز نهایی، کشورها و جریانهایی که امنیت خود را خریداری کردهاند و زیرساختهای بومی مقاومت را ندارند، در برابر امواج فتنههای آخرالزمانی به سرعت دچار فروپاشی میشوند.
۳. نقش قوم مشرق زمین در روایات آخرالزمانیدر احادیث و روایات اسلامی هم در منابع شیعه و هم اهل سنت، به گروهی اشاره شده است که زمینهساز حکومت جهانی موعود هستند. در بسیاری از تفاسیر روایی، این گروه با عنوان «قوم سلمان» یا «اهل مشرق» شناخته میشوند.
آمادگی و استقامت؛ در روایات آمده است که قومی از مشرق خروج میکنند که دلهایشان مانند پارههای آهن است کنایه از صلابت و قدرت. این همان تجلی عملی «وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّة» است.
استقلال و نفی وابستگی؛ این جریان به دلیل پافشاری بر حق خود، مورد تحریم و هجوم قرار میگیرد، اما تسلیم نمیشود و قدرت خود را بر پایههای درونی بنا میکند.
نجات و بقا؛ دلیل نجات این جریان در نبردهای سهمگین آخرالزمان، نه امدادهای صرفا غیبی، بلکه ترکیب سنتهای الهی با تلاش بشری است. خداوند در قرآن وعده داده است که به کسانی که در راه او مجاهدت کنند و قدرت لازم را فراهم آورند، یاری میرساند.
۴. ارتباط آیه با مفهوم «انتظار پویا»در دکترین مهدویت، انتظار به معنای دست روی دست گذاشتن و نشستن تا وقوع معجزه نیست. انتظار یک عمل است. ترجمه عملیِ انتظار در عرصه ژئوپلیتیک و نظامی، دقیقاً اجرای آیه ۶۰ سوره انفال است. جامعهای که منتظر مصلح جهانی است، باید خود صالح و قدرتمند باشد.دلایل بقای جریان مقاومت در سناریوهای نهایی عبارتند از:
صبر استراتژیک؛ تحمل فشارها برای ساخت زیرساختهای قدرتمند.
استفاده از تمام ظرفیتها؛ عبارت «مَا اسْتَطَعْتُم -هرآنچه در توان- دارید نشان میدهد که هیچ عذری برای کمکاری پذیرفته نیست.
هدفگذاری الهی؛ قدرت در این جریان برای کشورگشایی نیست، بلکه برای «تُرْهِبُونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ» (بازدارندگی در برابر دشمنان خدا و بشریت) است.بر اساس تحلیل آیه «وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّة»، در طوفانهای آخرالزمانی و نبردهای نهایی تعیینکننده سرنوشت بشریت، صرفِ داشتن ثروت یا تکیه بر پیمانهای امنیتی با ابرقدرتهای جهانی، تضمینکننده بقا نیست.جریانهایی مانند کشورهای مصرفکننده و وابسته به امنیت وارداتی که فاقد قدرت درونزا، استقلال علمی و نظامی، و اراده معنوی هستند، در برابر بحرانهای عظیم آخرالزمانی ساختار خود را از دست خواهند داد. در مقابل، جریان حق که در روایات به قیامکنندگان مشرق زمین تشبیه شدهاند به دلیل عمل به دستور قرآنیِ تولید قدرت بومی، استقامت در برابر فشارها، و ایجاد بازدارندگی، نه تنها از این نبردهای نهایی جان سالم به در میبرد، بلکه به عنوان نیروی پیشران و زمینهسازِ نظم نوین الهی در جهان ایفای نقش خواهد کرد. بقا در آخرالزمان، پاداشِ آمادگی، قدرتاندوزیِ مشروع و استقلال است.
| نویسنده: شایان پوریا |