آیت الله العظمی سید مجتبی حسینی خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی در بخشی از سخنان خودشان اشاره ویژه ای به دو کشور افغانستان و پاکستان داشتند که که میتوان رویکرد نظام اسلامی را در افق بلند مدت مورد واکاوی دقیق قرارداد.
گام اول ؛۱. آن حضرت به میانجیگری فعال و دیپلماسی صلحمیان دو کشور افغانستان و پاکستان اشاره داشته و تقاضا دارند که روابط بهتری با یکدیگر برقرار کنند و تاکید میکند که «بنده به سهم خود حاضر به اقدامات لازمه هستم». این امر نشاندهنده سناریویی است که در آن ایران قصد دارد نقش یک میانجیگر و صلحساز فعال را بین کابل و اسلامآباد ایفا کند. در این فرض، سیاست خارجی از حالت نظارهگر به یک مداخلهگر دیپلماتیک برای حل مناقشات مرزی و سیاسی بین این دو همسایه شرقی تبدیل میشود.
گام دوم ؛۲.در گام دوم شکلگیری بلوک وحدت اسلامی با استفاده از عباراتی نظیر رضای الهی، عدم شق عصای مسلمین و اشاره به اشتراکات دینی و معنوی، نشاندهنده تلاشی برای فراتر رفتن از اختلافات قومی و ملیگرایانه است.در این رویکرد، سناریوی مطلوب، ایجاد یک بلوک یا ائتلاف منطقهای بر پایه هویت مشترک اسلامی است. هدف این است که با پررنگ کردن «دین مبین اسلام» به عنوان عنصر مشترک، تنشهای ژئوپلیتیکی کاهش یافته و یک جبهه متحد در شرق ایجاد شود.
گام سوم ؛۳. در سناریو مهار تنش برای تامین امنیت مرزهای شرقی تاکید ایشان بر روابط حسنه با همسایگان رفع اختلافات آنها، ارتباط مستقیمی با امنیت ملی دارد.تنش بین افغانستان و پاکستان همواره پیامدهای امنیتی مانند قاچاق، تروریسم و بحران مهاجرت برای مرزهای شرقی ایران داشته است. در این فرض کاهش هزینههای امنیتی ایران از طریق ایجاد ثبات در روابط دو همسایه شرقی است.
گام چهارم ؛۴. در سناریوی مقابله با نفوذ بازیگران خارجی در بخشهای دیگری از متن به تحرکات دشمن صهیونی و جبهه استکبار برای ایجاد تفرقه اشاره شده است.با پیوند دادن این موضوع به روابط افغانستان و پاکستان، فرض دیگر این است که ایران میخواهد با نزدیک کردن این دو کشور به یکدیگر، فضای مانور را برای کشورهای متخاصم یا رقبای منطقهای که از اختلافات کابل و اسلامآباد سود میبرند را محدود کند.
| نویسنده :شایان پوریا |